ނިއު ޔޯކް (ފެބްރުއަރީ 26) - އިސްރާއީލުން ޣައްޒާގައި ހިންގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ރެކޯޑް އަދަދަކަށް ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވާ ކަމަށާއި، މިއީ ނޫސްވެރިކަމުގެ ތާރީޚުގައިވެސް އެއް އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި އެއް ގައުމަކުން އެންމެ ގިނަ ނޫސްވެރިން މަރާލި ފަހަރު ކަމަށް ކޮމިޓީ ޓު ޕްރޮޓެކްޓް ޖާނަލިސްޓްސް (ސީޕީޖޭ) އިން ނެރުނު އާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފިއެވެ.
ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ޖަމިއްޔާ، ސީޕީޖޭއިން އާންމުކުރި އަހަރީ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން، ފާއިތުވި އަހަރަކީ އެ ޖަމިއްޔާއިން 1992 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓަން ފެށި ފަހުން ނޫސްވެރިންނަށް އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަހަރެވެ. މި ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި މަރާލެވުނު ނޫސްވެރިންގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ ދެބައި ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވަނީ އިސްރާއީލު ސިފައިންނެވެ.
މަރުވި ނޫސްވެރިންގެ އަދަދުތައް
ސީޕީޖޭގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން 2024 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި މަދުވެގެން 129 ނޫސްވެރިންނާއި މީޑިއާ މަސައްކަތްތެރިން ވަނީ މަރާލާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން 80 އަށްވުރެ ގިނަ ނޫސްވެރިން މަރާލާފައިވަނީ އިސްރާއީލުން ޣައްޒާއަށް ދެމުންދާ ހަމަލާތަކުގައެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރުވެސް އިތުރު އަދަދެކެވެ.
މި އަދަދުތަކަކީ އެހެން ހަނގުރާމަތަކާ އަޅާބަލާއިރު އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑު އަދަދެކެވެ. މިސާލަކަށް 2007 ވަނަ އަހަރު އިރާގު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި މަރާލެވުނު ނޫސްވެރިންގެ އަދަދަށްވުރެ، އިސްރާއީލުން އެއް އަހަރު ތެރޭގައި މަރާލި ނޫސްވެރިންގެ އަދަދު ގިނަކަން ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
ސީޕީޖޭއިން ބުނާ ގޮތުގައި އިސްރާއީލުން ގެންގުޅެނީ ނޫސްވެރިންނަށް ރައްކާތެރިކަން ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ނޫސްވެރިން ނައްތާލުމުގެ ސިޔާސަތެކެވެ.
ނޫސްވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް ދޭ ހަމަލާތައް
ރިޕޯޓުގައި އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ ނޫސްވެރިންނަށް ގަސްދުގައި އަމާޒުކޮށް (ޓާގެޓްކޮށް) ހަމަލާދިނުމުގެ މައްސަލައެވެ. ސީޕީޖޭއިން ތަހުގީގުކުރި މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން، ނޫސްވެރިންކަން އެނގިތިބެ ގަސްދުގައި މަރާލިކަމަށް ކަށަވަރުކުރެވުނު 47 ހާދިސާގެ ތެރެއިން 81 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރަނީ އިސްރާއީލެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޑްރޯން ބޭނުންކޮށްގެން ނޫސްވެރިންނަށް ހަމަލާދިނުން ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައެވެ. ދެހާސް ތޭވީސް ވަނަ އަހަރު ޑްރޯން ހަމަލާތަކުގައި އެންމެ ދެ ނޫސްވެރިން މަރުވި ނަމަވެސް، މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް މި އަދަދު ވަނީ 39 އަށް އަރާފައެވެ. މީގެ ތެރެއިން ގިނަ ހަމަލާތައް ދީފައިވަނީ ޣައްޒާގައެވެ.
އިސްރާއީލުން ހަމައެކަނި ނޫސްވެރިންނަށް ހަމަލާދެނީއެއް ނޫނެވެ. ނޫސްވެރިންގެ އާއިލާތަކަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީ، އެމީހުންގެ ގެދޮރު ސުންނާފަތިކޮށް، މީޑިއާގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ބިރުދެއްކުމުގެ އަމަލުތައް ހިންގާކަމަށްވެސް ރިޕޯޓުގައި ތުހުމަތުކޮށްފައިވެއެވެ. އަލްޖަޒީރާގެ ނޫސްވެރިޔާ ހަމްޒާ އަލް ދަހްދޫހް މަރާލި ހާދިސާއަކީ މީގެ އެއް މިސާލު ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ.
ބައިނަލްއަގުވާމީ އިޖާބަ އަދި ޒިންމާދާރުކުރުވުން
މި ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމިއްޔާތަކުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ. ސީޕީޖޭގެ ސީއީއޯ ޖޯޑީ ގިންސްބާގް ވިދާޅުވީ، ނޫސްވެރިން މަރާލުމުގައި ޒިންމާވާ ފަރާތްތަކަށް އަދަބު ނުލިބި ދިއުމަކީ (އިމްޕިއުނިޓީ) ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައުން އިސްރާއީލު ޒިންމާދާރުކުރުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ނުދާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
އދ. ގެ މާހިރުންނާއި އިންސާނީ ހައްގުތަކާބެހޭ ގްރޫޕްތަކުން ގޮވާލަމުންދަނީ، ނޫސްވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް ދޭ ހަމަލާތަކަކީ ހަނގުރާމައިގެ ޖަރީމާތަކެއް ކަމަށްވާތީ، މިކަން ބައިނަލްއަގުވާމީ ކޯޓުތަކުން ތަހުގީގުކުރުމަށެވެ. ނަމަވެސް މިހާތަނަށް އިސްރާއީލުގެ އެއްވެސް އޮފިޝަލަކަށް ނުވަތަ ސިފައިންގެ މީހަކަށް މިފަދަ މައްސަލައެއްގައި ފިޔަވަޅު އަޅާފައެއް ނުވެއެވެ.