މެދުއިރުމަތީގައި ފުޅާވަމުން އަންނަ ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 100 ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރައިފިއެވެ.
މިއީ މިދިޔަ މެއި މަހުގެ ފަހުން ތެލުގެ އަގު މިހާ ބޮޑަށް އުފުލުނު ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
އިއްޔެ ބްރެންޓް ސާފުނުކުރާ ތެލުގެ އަގު ވަނީ ހަ އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑަށް އުފުލިފައެވެ.
ތެލުގެ އަގު ކުއްލިއަކަށް އުފުލިފައިވަނީ، އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ރަތް ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރަމުންދިޔަ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ތެޔޮ ޓޭންކަރުތަކަކަށް ޔަމަނުގެ ހޫޘީން ހަމަލާދިނުމާ ގުޅިގެންނެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ތެޔޮ ދަތުރުފަތުރުކުރާ މައި މަގުތަކަށް އިތުރަށް ބުރޫ އަރާނެ ކަމަށް މާކެޓު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރެއެވެ. ހާއްސަކޮށް، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބޮޑު ބައެއް އުފުލާ ކަނޑުއޮޅިތަކުގެ ސަލާމަތާ މެދު ވަނީ ބޮޑެތި ކަންބޮޑުވުންތަކެއް އުފެދިފައެވެ.
ތެލުގެ އަގަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން، އެމެރިކާގެ އިންވެސްޓްމަންޓް ބޭންކް ގޯލްޑްމަން ސެކްސް އިން ވަނީ ތެލުގެ އަގު ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ ގޮތުގެ އާ އަންދާޒާތަކެއް އާންމުކޮށްފައެވެ. އެ ބޭންކުން ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ދަތުރުފަތުރަށް ދިމާވެފައިވާ ހުރަސްތައް މިގޮތަށް ދެމިއޮންނަނަމަ، މި އަހަރުގެ ހަތަރުވަނަ ކުއާޓަރުގައި ބްރެންޓް ސާފުނުކުރާ ތެޔޮ ފީފާއެއްގެ އަގު 120 ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.
މިއީ މިދިޔަ އޭޕްރީލް މަހުގެ ފަހުކޮޅު އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެމެދު ހިނގި ކުރިމަތިލުންތަކުގެ ތެރޭގައި ތެލުގެ އަގު އެރި މިންވަރާ ގާތްކުރާ އަދަދެކެވެ. އަދި މި މައްސަލަތައް ހައްލުނުވެ ދިގުލައިގެން ހިނގައްޖެނަމަ، އަންނަ 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ތެލުގެ އެވްރެޖް އަގު 100 ޑޮލަރަށް ވުރެ މަތީގައި ހިފެހެއްޓޭނެ ކަމަށް ވެސް އެ ބޭންކުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ގޯލްޑްމަން ސެކްސް އިން އިތުރަށް ބުނެފައިވަނީ، ފާރިސީ ގަލްފުން ތެޔޮ ބޭރުކުރާ މިންވަރު ހަނގުރާމައިގެ ކުރިން ހުރި މިންވަރުގެ 45 އިންސައްތައަށް ވުރެ ދަށަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ވެލްތު ކްލަބުގެ ޗީފް އިންވެސްޓްމަންޓް ސްޓްރެޓެޖިސްޓް ސުސަނާ ސްޓްރީޓާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާއި ރަތް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ވެސް މިހާރު ޕްރެޝަރު އިތުރުވަމުންދާއިރު، މާކެޓްތަކުން ތައްޔާރުވަމުންދަނީ މި ހަމަނުޖެހުމުގެ ސަބަބުން ހަކަތަ ފޯރުކޮށްދޭ މުހިންމު މަގުތަކަށް ބުރޫ އަރައި ތެލުގެ އަގު އުފުލޭނެ ކަމަށެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، އިންވެސްޓަރުން ތިބީ ވަރަށް ބޮޑު ނުތަނަވަސްކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ.
ރަތް ކަނޑުގައި ހިނގި ހާދިސާއަށް ބަލާއިރު، ހޫޘީން ވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ދެ ތެޔޮ ޓޭންކަރަކަށް އަމާޒުކޮށް ހަމަލާދީފައިވާކަން އިއުލާނުކޮށްފައެވެ. އެ ޖަމާއަތުން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، “އެންސީލިއާ” އަދި “ލައިލާ” ނަމަކަށް ކިޔާ ދެ އުޅަނދަށް ހަމަލާދިނީ އަސްކަރީ އޮޕަރޭޝަނެއްގެ ދަށުން ކަމަށެވެ. މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ ރަސްމީ ނޫސް އެޖެންސީން ފަހުން ވަނީ، ރަތް ކަނޑުގައި ދަތުރުކުރަމުން ދަނިކޮށް އެންސީލިއާ އުޅަނދަށް ހަމަލާއެއް އަމާޒުވެ، އެ އުޅަނދުގައި އަލިފާން ރޯވެފައިވާކަން ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ.
ނަމަވެސް މި ހާދިސާގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ގެއްލުންވެފައި ނުވާ ކަމަށް އެ އެޖެންސީން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ.
އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މެރިޓައިމް ޓްރޭޑް އޮޕަރޭޝަންސް (ޔޫކޭއެމްޓީއޯ) އިން ވެސް ވަނީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ އައްސޭރިފަށާ 130 ކިލޯމީޓަރު ދުރުން އުޅަނދަކަށް ހަމަލާއެއް އަމާޒުވިކަމުގެ ރިޕޯޓު ލިބިފައިވާކަން ހާމަކޮށްފައެވެ.
މި ހަމަލާތަކަކީ، ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން އަންނަ ޝިޕްމަންޓްތަކަށް ކަނޑުގެ ސިފައިން ބްލޮކޭޑް ކުރާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ހޫޘީން ދިނުމަށްފަހު ދިން ފުރަތަމަ ހަމަލާތަކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބާބު އަލް މަންދަބް ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ސައުދީ ތެޔޮ އުފުލާ އުޅަނދުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ހަނގުރާމައިގައި އާ ފްރަންޓެއް ހުޅުވިގެންދާނެ ކަމުގެ ބިރު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. ހޫޘީން ބުނެފައިވަނީ މި ހަމަލާތަކަކީ ސައުދީ އަރަބިއްޔާއިން ޔަމަނަށް އަޅާފައިވާ ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ރައްދުދިނުމުގެ ގޮތުން ދިން ހަމަލާތަކެއް ކަމަށެވެ.
މި ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވެފައި މިވަނީ، ޖޫން މަހުގެ މެދުތެރޭގައި އީރާނާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ގާއިމުކުރި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން ރޫޅި، ހުރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއާ ގުޅިގެން އަނެއްކާވެސް ހަމަލާބަދަލުކުރަން ފަށާފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ. އެ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވިޔަފާރި އުޅަނދުތަކަށް ރައްކާތެރިކަމާއެކު ދަތުރުކުރެވޭނެ މަގެއް ކަނޑައެޅި ނަމަވެސް، އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އަލުން ވައިގެ ހަމަލާތައް ދޭން ފަށާފައެވެ. ކަނޑައެޅިފައިވާ މަގުން ބޭރުން ދަތުރުކުރި އުޅަނދުތަކަކަށް އީރާނުން ހަމަލާދިން ކަމަށް ބުނެ، އެމެރިކާއިން ވަނީ އީރާނުގެ ރާޑަރު ސްޓޭޝަންތަކަށާއި މިސައިލް ރައްކާކުރާ މަރުކަޒުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފައެވެ. މިއާއެކު އީރާނުން ވަނީ އެއްބަސްވުން އުވިފައިވާކަން އިއުލާނުކޮށްފައެވެ.
އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ، ހޫޘީން ވިޔަފާރި ބޯޓުތަކަށް ހަމަލާ ދެމުން ގެންދާނަމަ، އީރާނާއި ހޫޘީންނަށް އަމާޒުކޮށް އަސްކަރީ ބޮޑު އަދަބެއް ދޭނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ. ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ހޫޘީންނަކީ އީރާނުގެ ޕްރޮކްސީއެއް ކަމަށްވާތީ، މި ހަމަލާތަކުގެ ފުރިހަމަ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އީރާނުންނެވެ. މިހާރު އުފެދިފައިވާ ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ބާޒާރަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާއިރު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން މިހާރު ވެސް ގެންދަނީ އީރާނުގެ ހުޅަނގާއި މެދުތެރޭގެ ސަރަހައްދުތަކަށް އަމާޒުކޮށް ވައިގެ އޮޕަރޭޝަންތައް ހިންގަމުންނެވެ.