ކަރުދާހުގައި ޖަހާ އާދައިގެ ކްލިޕަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް އޮތް ނުރައްކާއެއް ކަމަކަށް އެކަކުވެސް ނުދެކޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) ގެ ދުނިޔޭގައި މިއީ ވަރަށް ފުން މާނައެއް އެކުލެވޭ، ބިރުވެރި މިސާލެކެވެ. އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީގެ ފަލްސަފާވެރިޔާ ނިކް ބޮސްޓްރޮމް 2003 ވަނަ އަހަރު ގެނެސްދިން ހިޔާލީ ތަޖުރިބާއެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، ކަރުދާސް ކްލިޕް ވީހާވެސް ގިނައިން އުފެއްދުމަށް އެންމެ ފުރިހަމަ އޭއައި ނިޒާމަކަށް އަންގައިފިނަމަ، އެ ނިޒާމުން މުޅި ދުނިޔެއާއި ޖައްވުގެ ބޮޑު ބައެއް ކަރުދާސް ކްލިޕް އުފައްދާ ކާރުހާނާތަކަކަށް ބަދަލުކޮށްލަފާނެ ކަމަށެވެ. މިއީ އޭއައިގެ ސަބަބުން އިންސާނުންނަށް ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތައް ސިފަކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އެންމެ މަޝްހޫރު އެއް މިސާލެވެ.
ފަހަކަށް އައިސް އޭއައި އިންޑަސްޓްރީގެ ތެރޭގައާއި ބޭރުގައި މިފަދަ ކާރިސާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ކުރެވޭ ބަހުސްތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވެފައެވެ. ހާއްސަކޮށް، ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި އޭއައި ތަރައްގީކުރުން މަޑުޖައްސާލުމަށް ބައެއް ކުންފުނިތަކުގެ އިސްވެރިން ގޮވާލުމާ ގުޅިގެން މި ކަންބޮޑުވުންތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އެމެރިކާގެ ސެނެޓަރު ބާނީ ސޭންޑާސް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އޭއައި އަކީ ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރި އެއްޗަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަދި އޭއައި މަނާކުރުމުގެ ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް 20 އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް ކަނޑައެޅުމަށް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، އޭއައި ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ އެންތްރޮޕިކްގެ ދިރާސާކުރާ ފަރާތަކުން ބުނި ގޮތުގައި، އޭއައިގެ ސަބަބުން އިންސާނުން މަރުވެ ނެތިދިއުމުގެ ފުރުސަތު 10 އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި ބިރުވެރި ވާހަކަތަކަކީ ހަގީގަތެއްތޯ ބައެއް ފަރާތްތަކުން ސުވާލު އުފައްދައެވެ. ސައިބަރ ސެކިއުރިޓީ ކުންފުނި ސެންޓިނެލްވަންގެ ދިރާސާކުރާ ފަރާތެއް އަދި އޯޕަންއޭއައިގެ ފްރޮންޓިއަރ ރިސްކް ކައުންސިލްގެ މެންބަރެއް ކަމަށްވާ ހުއާން އަންދްރޭސް ގުއެރޭރޯ-ސާޑޭ ބުނި ގޮތުގައި، މިފަދަ ވާހަކަތަކަކީ ގަބޫލުކުރެވޭ ފަދަ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. އޭނާ ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މިއީ ސައިންސް ފިކްޝަން ވާހަކަތަކެކެވެ. އަދި މިއީ ކުޑަކުދިންގެ ވިސްނުމެއް ކަމަށާއި، އޭއައި ކުންފުނިތަކުން މިފަދަ ވާހަކަތައް ދައްކަނީ އެ ކުންފުނިތަކުގެ މަސައްކަތުގެ މުހިންމުކަން ދެއްކުމަށާއި ވަކި ކަހަލަ މީހުން ވަޒީފާއަށް ނެގުމަށް ބޭނުންކުރާ އުކުޅެއްގެ ގޮތުގައި ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
އާޓިފިޝަލް އިންޓެލިޖެންސް (އޭއައި) އާއި ސީޖީއައި (ސީޖީއައި)ގެ ކުރިއެރުމާއެކު، ސިނަމާއަށް ވަންނަން އޮތް އެންމެ ފަސޭހަ މަގު މިހާރު ގިނަބަޔަކަށް ވަނީ ބަންދުވެފައި--ފޮޓޯ: އިންޑިއާޓުޑޭމިފަދަ ފާޑުކިޔުންތައް ހުރި ނަމަވެސް، އޭއައިގެ ނުރައްކާތަކާ މެދު ކަންބޮޑުވާ މީހުންގެ އަދަދު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. އެންތްރޮޕިކް ކުންފުނީގައި މަސައްކަތްކުރި ދިރާސާވެރިޔާ ޖޭކަބް ކޮކްސަން ވަނީ ދާދި ފަހުން އެ ކުންފުނިން އިސްތިއުފާދީފައެވެ. އޭނާ އިސްތިއުފާދިނީ އެންތްރޮޕިކް އަދި އެހެނިހެން ކުންފުނިތަކުން އޭއައި ތަރައްގީކުރުމުގައި ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަކަމަށް ބުނެއެވެ. އެކްސްގައި އޭނާ ލިޔުނު ގޮތުގައި، އޭއައިގެ ސަބަބުން އިންސާނިއްޔަތު ނިމިގެންދާނެ ގޮތް މީހުންނަށް ރަނގަޅަށް ކިޔައިދިނުމަށް އޭނާ އިތުރަށް މަސައްކަތްކުރަން ޖެހެއެވެ. ނަމަވެސް ވަކި ހާއްސަ ހާލަތްތަކެއް ސިފަކޮށްދިނުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެއް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ.
އޭއައިއާ ގުޅިގެން އެންމެ ބޮޑަށް ދެކެވޭ އެއް ބިރަކީ ނިއުކްލިއަރ ހަނގުރާމައެއް ފެށިދާނެ ކަމުގެ ބިރެވެ. ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، އޭއައި ނިޒާމުތަކުން ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި ނިއުކްލިއަރ މިސައިލްތައް ފޮނުވުމަށް މަގުފަހިކުރުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ހަމަލާތަކާއި އޭގެ ފަހުން އަންނަ ރޭޑިއޯއެކްޓިވް އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ ދިރުންތައް ނެތިކޮށްލާނެއެވެ. ނަމަވެސް ރޭންޑް ކޯޕަރޭޝަނުން މިދިޔަ އަހަރު ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މިހާރު ހުރި ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އޭއައި އަމިއްލައަށް ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުމަކީ މުސްތަހީލު ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ނިއުކްލިއަރ ހަތިޔާރު ބޭނުންކުރުމުގެ ނިންމުންތަކުގެ ތެރެއަށް އޭއައި ވެއްދުމުން ނުވަތަ އެ ނިޒާމުތަކަށް ހުއްދަނެތި އޭއައިއަށް ވަދެވިއްޖެނަމަ މި ހާލަތު ބަދަލުވެދާނެ ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. ގިނަ ދިރާސާވެރިން ދެކޭ ގޮތުގައި އަސްލު ނުރައްކަލަކީ އޭއައި އަމިއްލައަށް އިންސާނުން ނެތިކޮށްލަން ނިންމުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މީހުން ނުވަތަ ގައުމުތަކުން އެމީހުންގެ ދުޝްމަނުން ނައްތާލުމަށް އޭއައި ބޭނުންކުރުމަކީ އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކާއެވެ.
ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަކީ އޭއައިގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ފައިދާ ކަމަށް ވާއިރު، އޭގެ އަނެއް ފަރާތަކީ އިންސާނުންނަށް ގެއްލުންދޭ ފަދަ ބަލިތައް އުފެއްދުމަށް އޭއައި ބޭނުންކުރުމެވެ. އެންތްރޮޕިކް ކުންފުނިން ބުނި ގޮތުގައި، ސައިބަރ ހަމަލާތަކާއި ބަޔޮލޮޖިކަލް ހަތިޔާރު އުފެއްދުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ކަންކަމަށް އެ ކުންފުނީގެ އޭއައި ބޭނުންކުރުމަށް ބަޔަކު ކުރި މަސައްކަތްތަކެއް ވަނީ ހުއްޓުވާފައެވެ. މިގޮތުން، މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ޗިކަންގުންޔާ ވައިރަސް އިތުރަށް ނުރައްކާތެރި ކުރުމަށް އެންތްރޮޕިކްގެ 'ކްލޯޑް' ޓޫލްގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުނު އެދުމެއް އެ ނިޒާމުން ވަނީ ބްލޮކްކޮށްފައެވެ. އެ ކުންފުނިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި މިފަދަ ދިރާސާތަކަކީ ރަނގަޅު ވެކްސިން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެއްޗެއް ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ވައިރަސް އިތުރަށް ނުރައްކާތެރި ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އޮވެއެވެ. ރޭންޑް ކޯޕަރޭޝަންގެ ރިޕޯޓުގައި ވެސް ވަނީ އޭއައިގެ ސަބަބުން އާ ބަލިތައް އުފެއްދުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އެ ރިޕޯޓުގައި ވެސް ލަފާކޮށްފައިވަނީ މިފަދަ ބަޔޮލޮޖިކަލް ހަމަލާއެއް ދޭނީ އޭއައި އަމިއްލައަށް ނޫން ކަމަށާއި، އިންސާނުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.
އޭއައިގެ ސަބަބުން އިންސާނުން ނެތިދިއުމުގެ އަނެއް ބިރަކީ "މިސްއެލައިންމަންޓް" އެވެ. މިއީ އިންސާނުންގެ ހުއްދައަކާ ނުލައި އޭއައި މޮޑެލްތަކުން އަމިއްލައަށް ކަންކަން ކުރުމެވެ. މިއީ އޭއައިގެ ނުބައި ނިޔަތެއް އޮވެގެން ވާކަމެއް ނޫނެވެ. އޭއައި އަކީ އިންސާނެއް ނޫނެވެ. އަދި އޭގައި ރަނގަޅު ނުވަތަ ނުބައި ސިފައެއް ވެސް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އޭއައިއާ ހަވާލުކުރެވޭ މަސައްކަތެއް ފުރިހަމަކުރުމަށް އިންސާނުން ހުރަހަކަށް ވެއްޖެނަމަ، އެ ނިޒާމުން އިންސާނުންނަށް ގެއްލުން ދިނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ކަމަށް ދިރާސާވެރިން ދެކެއެވެ. ނިކް ބޮސްޓްރޮމްގެ ކަރުދާސް ކްލިޕްގެ މިސާލުން ދައްކައިދެނީ މި ހާލަތެވެ. އޭނާ 2003 ވަނަ އަހަރު ލިޔުއްވި ގޮތުގައި، އިންސާނުންނަށް ފައިދާހުރި ކަމެއް ކަމަށް ހީކޮށް އޭއައިއާ ހަވާލުކުރާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން، އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުމަށް މުހިންމު އެތައް ކަމެއް އިއާދަނުކުރެވޭ މިންވަރަށް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، އިންޓަނެޓްގެ މައްޗަށް އޭއައި އިން ކޮންޓްރޯލް ހޯދަފާނެ ކަމުގެ ބިރު ވެސް އެބައޮތެވެ. އެންތްރޮޕިކްގެ ސީއީއޯ ޑާރިއޯ އަމޯޑެއި އިންޒާރުދިން ގޮތުގައި، ކުރިއަށް އޮތް މަދު މަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި އޭއައި ބޮޓްތަކެއް ގުޅިގެން އިންޓަނެޓްގެ ކޮންޓްރޯލް ނެގުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކަރަންޓު ވިއުގަތަކަށާއި، ފެނުގެ ނިޒާމުތަކަށާއި، ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުތަކުގެ އިތުރުން މާލީ އިދާރާތަކަށް ހެކްކޮށް، ބިލިއަނެއްހާ ޑޮލަރުގެ ގެއްލުން ދިނުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. މިއީ އިންސާނިއްޔަތު އެއްކޮށް ނެތިގެންދާނެ ކަމަކަށް ނުވި ނަމަވެސް، މީގެ ސަބަބުން ބޮޑެތި ހަމަނުޖެހުންތައް އުފެދި، އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ބަލާއިރު، ބޮސްޓްރޮމްގެ ބަސްކޮޅަކީ މިއަދު ވަރަށް މުހިންމު ބަސްކޮޅެކެވެ. އޭނާ ލިޔުއްވާފައިވާ ގޮތުގައި، ސުޕަރއިންޓެލިޖެންސްއެއްގެ ކިބައިން އަހަރެމެން އެދޭ ކަންކަމާމެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުވާން ޖެހެއެވެ. ސަބަބަކީ އަހަރެމެން އެދޭ ގޮތަށް އެކަން ހާސިލުވެދާނެތީއެވެ.